|
W każdej nieomal uprawie
ozdobnych roślin doniczkowych czy w szkółce
roślin ozdobnych panują optymalne
warunki rozwoju patogenów, w tym także glebowych. Stosowane
podłoże składa się głównie z substratu torfowego,
który ma słabe właściwości oporności, ponieważ zawiera
niewielką ilość organizmów antagonistycznych
wobec patogenów glebowych. W pojemnikowej uprawie
temperatura podłoża jest o kilka stopni wyższa
niż w glebie na zagonach. Takie warunki sprzyjają rozwojowi Verticillium
albo-atrum oraz
patogenów z rodzaju
Phytophthora. Uprawa taka wmaga
systematycznego zraszania roślin, a podwyższona
wilgotność sprzyja infekcji
niektórymi patogenami porażającymi liście. Aby
uniknąć strat związanych z drastycznym często
obniżeniem jakości roślin (w efekcie chorób: mączniaków,
plamistości liści, szarej pleśni), a niekiedy nawet z ich zamieraniem,
niezbędne jest stałe kontrolowanie zdrowotności
roślin, a także zapobiegawcze stosowanie środków do
podłoża.
Zmniejszenie liczby substancji aktywnych środków ochrony
roślin w krajach Unii Europejskiej, które objęło również
Polskę, a będzie kontynuowane, może pozbawić ogrodników
środków chemicznych będących dotychczas podstawą
ochrony.
W tej sytuacji bardzo istotne jest wprowadzanie do produkcji
szkółkarskiej biologicznych środków ochrony roślin.
Do takich należą produkty firmy Host International, zawierające
przekompostowany obornik bydlęcy, przerobiony
dodatkowo przez dżdżownice kalifornijskie.
Jeden z tych
produktów - Antifung 20 SL, zawierający 20% biohumusu -
zarejestrowany jest jako biologiczny środek ochrony
roślin. Podobne właściwości mają Sadzvit-Eko i Humvit,
produkowane jako nawozy organiczne, dodawane do podłoża
w ilości około 1%.
Z danych uzyskanych w Instytucie Warzywnictwa
(Szczech i Brzeski) i Instytucie Sadownictwa i Kwiaciarstwa
w Skierniewicach (Orlikowski i wsp.) wynika, że biohumus
może być z powodzeniem stosowany do ochrony
roślin przed gatunkami z rodzaju Phytophthora oraz przed Fusarium
oxysporum i jego formami specjalnymi, Pythium ultimum, Rhizoctonia
solani, a także Myrothecium roridum, Botrytis cinerea.
Na czym polega skuteczność biohumusu w zwalczaniu
patogenów roślin?
Szczech i Brzeski wskazują na wysoką liczebność
w wermikompoście z obornika mikroorganizmów antagonistycznych
(bakterii, w tym promieniowców, oraz grzybów)
hamujących, między innymi, rozwój sprawców fytoftorozy
i mączniaka prawdziwego pomidora. Nie bez znaczenia
są związki i mikroorganizmy wzbogacające wermikompost
w trakcie odżywania się nim dżdżownic kalifornijskich.
Wprowadzone przedwegetacyjnie ze środkiem Antifung
20 SL do substratu torfowego mikrorganizmy kolonizują
podłoże stanowiąc barierę dla patogenów wniesionych
z innymi składnikami, materiałem nasadzeniowym
lub nasionami. Nie bez znaczenia dla wzrostu i rozwoju
roślin jest dostarczenie do środowiska prawie wszystkich
makro- i mikroelementów obecnych w oborniku. Wywierają
one niewątpliwie bardzo korzystny wpływ na kondycję
roślin.
Tabele poniżej przedstawiają skuteczność środka Antifung
20 SL w ochronie: sadzonek rojnika przed zgorzelą
zgnilakową (Pythium spp.), poprzez opryskiwanie
powierzchni zakażonego podłoża przed sadzonkowaniem
(tab. 1) oraz w ochronie siewek jodły przed rizoktoniozą
(Rhizoctonia solani), poprzez opryskanie kiełkujących
siewek i podłoża (tab. 2).

Wnioski:
- Antifung 20 SL oraz inne środki zawierające wyciąg
z obornika mogą być z powodzeniem używane w ochronie upraw szkółkarskich
przed patogenami glebowymi, w tym
przed Pythium spp., Phytophthora spp. i Rhizoctonia solani.
- Antifung 20 SL w stężeniu 12% można stosować do
opryskiwania roślin i podłoża, a Sadzvit-Eko - do mieszania
przedwegetacyjnie z podłożem.
- Zawarte w wymienionych środkach
mikroorganizmy antagonistyczne (w tym hamujące rozwój patogenów)
wzbogacają
podłoże w nowe gatunki bakterii (w tym promieniowców)
i grzybów, indukują odporność roślin na określone
czynniki chorobotwórcze, a także wnoszą kompleks makro-
i mikroelementów istotnych dla rozwoju traktowanych
upraw.
|